Οι ροές εισερχόμενου τουρισμού στην χώρα, ειδικά σε περιόδους απουσίας επενδύσεων που αλλάζουν ουσιωδώς την μορφή του ελληνικού τουριστικού προϊόντος ώστε να προσελκύει νέες αγορές, εξαρτώνται
- από γεωπολιτικές εξελίξεις που καθιστούν κάποιον ή κάποιους ανταγωνιστικούς προορισμούς λιγότερο ή περισσότερο ελκυστικούς για λόγους ασφαλείας,
- από τις οικονομικές εξελίξεις στις διεθνείς αγορές στο βαθμό που αυτές επηρεάζουν την πρόθεση και δυνατότητα των κατοίκων τους να ταξιδέψουν στο εξωτερικό, και
- από τις προσβάσεις που έχουμε στις αγορές αυτές που, για την Ελλάδα, είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό αεροπορικές.
Η παρούσα μελέτη εστιάζει στις οικονομικές εξελίξεις των διεθνών αγορών και στις προσβάσεις που έχουμε σε αυτές, καταγράφοντας
- τα βασικά μακροοικονομικά δεδομένα (ΑΕΠ, ισοτιμίες, Δείκτες Καταναλωτικής Εμπιστοσύνης ή Οικονομικού Κλίματος) για τις οικονομίες των σημαντικότερων αγορών μας και
- την ζήτηση που υπάρχει για αεροπορικές θέσεις προς ελληνικούς προορισμούς, όπως αυτή αποτυπώνεται από τον προγραμματισμό των αεροπορικών εταιρειών για πτήσεις προς τα Περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας (δηλαδή όλα πλην Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών).
Η καταγραφή γίνεται για τις 18 μεγαλύτερες αγορές του Ελληνικού τουρισμού, βάσει εισπράξεων, που αντιπροσωπεύουν το 79% του συνόλου των εισπράξεων του εισερχόμενου τουρισμού στην Ελλάδα για το 2017.
Παράλληλα, για κάθε χώρα, δίνονται στοιχεία για τον εξερχόμενο τουρισμό από την χώρα αυτή και την συγκριτική θέση της Ελλάδας μεταξύ των διαφόρων προορισμών, αλλά και για την σημασία της χώρας στον εισερχόμενο τουρισμό της Ελλάδας και τους κυριότερους προορισμούς που επισκέπτονται.
Η παρούσα μελέτη, όπως είναι εύκολα αντιληπτό, επηρεάζει άμεσα και τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων στην Αθήνα, τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων στο Αεροδρόμιο της Αθήνας, τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων σε άλλη μία πύλη εισόδου, που είναι το λιμάνι του Πειραιά, αλλά και υπηρεσίες όπως την ενοικιάση αυτοκινήτου χωρίς πιστωτική κάρτα.
Οι προοπτικές της τουριστικής κίνησης στα Περιφερειακά αεροδρόμια της Ελλάδας βάσει του προγραμματισμού των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών στις 31/01/19 για την θερινή περίοδο του 2019 δείχνουν τάσεις σταθεροποίησης με ενδεχόμενη ελαφρά καθοδική τάση.
Αντίστοιχα, τάσεις σταθεροποίησης εμφανίζει και η ενοικιάση αυτοκινήτου στην Αθήνα, αλλά και η ενοικίαση αυτοκινήτου στο Αεροδρόμιο Αθηνών.
Συγκεκριμένα, μετά την ιδιαιτέρως υψηλή αύξηση +21% στον προγραμματισμό θέσεων για την περυσινή σεζόν, σε συνέχεια αυξήσεων και τις προηγούμενες χρονιές, φέτος παρατηρείται μείωση -7% (-1,3 εκ. θέσεις) σε σχέση με τα αντίστοιχα περσινά στοιχεία για την θερινή περίοδο του 2018.
Η μείωση αυτή μπορεί εν μέρει να θεωρηθεί και ως ‘διόρθωση’, αφού η πραγματοποιθείσα αύξηση αφίξεων το 2018 ανήλθε σε +11%, δηλαδή περίπου 10% χαμηλότερη από την αύξηση στον προγραμματισμό θέσεων.
Σε κάθε περίπτωση, επισημαίνουμε ότι αφενός ο προγραμματισμός αλλάζει διαρκώς καθώς εξελίσσεται η σεζόν, και αφετέρου οι αφίξεις υπολείπονται του αριθμού θέσεων, αναλόγως της πληρότητας των αεροπλάνων.
Συνεπώς η τελική μεταβολή αεροπορικών αφίξεων θα διαφέρει από αυτήν του προγραμματισμού.
Σημαντικό ρόλο για τη μειωμένη ζήτηση αεροπορικών θέσεων την θερινή περίοδο του 2019 παίζουν: – η επιβράδυνση της οικονομίας στην Ευρωζώνη: οι οικονομίες της Ευρωζώνης προβλέπεται το 2019 να αναπτυχθούν με μικρότερους ρυθμούς ανάπτυξης σε σχέση με το 2018 αλλά και σε σύγκριση με προηγούμενες προβλέψεις, – η μη ολοκλήρωση της συμφωνίας της ΕΕ με το Ην. Βασίλειο για τους όρους του BREXIT και η ανασφάλεια που δημιουργεί η προοπτική ενός no-deal BREXIT, – η δυναμική επάνοδος της Τουρκίας ως τουριστικού προορισμού (με πολύ ανταγωνιστικές τιμές), – η χρεωκοπία της Germania, η οποία είχε προγραμματίσει ~ 381 χιλ. θέσεις.
Είναι πιθανή η απορρόφηση (μέρους) των χαμένων θέσεων από άλλες αεροπορικές εταιρείες που θα αποτυπωθεί στον επόμενο προγραμματισμό, – τέλος, το ζεστό περυσινό καλοκαίρι στην Ευρώπη που επηρέασε την ταξιδιωτική συμπεριφορά στις χώρες αυτές είτε οδηγώντας σε ‘staycations’ είτε σε αναβολή της λήψης της απόφασης για διακοπές στο εξωτερικό.
Εξετάζοντας τις επιμέρους αγορές, – μειώσεις καταγράφονται στον προγραμματισμό θέσεων προς τα Περιφερειακά αεροδρόμια από τις αγορές της Γερμανίας (-16% ή -624 χιλ.), του Ην. Βασιλείου (-6% ή -259 χιλ.), της Ρωσίας (-14% ή -165 χιλ.), της Σουηδίας (-21% ή -155 χιλ.) και της Ελβετίας (-27% ή -147 χιλ.) – αυξήσεις καταγράφονται από τις αγορές της Γαλλίας (+15% ή +146 χιλ.), της Πολωνίας (+4% ή +52 χιλ.), της Τουρκίας (+51% ή +48 χιλ.), της Ιταλίας (+3% ή +37 χιλ.) και της Ρουμανίας (+23% ή +32 χιλ.). – στις αγορές της Γερμανίας και του Ην. Βασιλείου οφείλεται το 68% (-884 χιλ. θέσεις) της απώλειας θέσεων που καταγράφεται για το 2019 σε σύγκριση με το 2018. – η ζήτηση θέσεων από Ρουμανία, Πολωνία και Τουρκία είναι αυξημένη παρά το ότι η συναλλαγματική ισοτιμία των νομισμάτων τους σε σχέση με το ευρώ έχει επιδεινωθεί σε σύγκριση με το καλοκαίρι του 2018.
Αναφορικά με την θέση της Ελλάδας στον εξερχόμενο τουρισμό των εξεταζόμενων αγορών το 2017, παρατηρούμε ότι σε όλες βρίσκεται στο top-10 των κυριότερων τουριστικών προορισμών με εξαίρεση τις αγορές της Ρωσίας (11η ) και των ΗΠΑ (22 η ).
Ειδικότερα, κατέχει την 1 η θέση στις γειτονικές αγορές της Βουλγαρίας, της Τουρκίας και της Κύπρου, την 2 η θέση στην αγορά της Ρουμανίας ενώ στην γειτονική Ιταλία κατατάσσεται στην 5 η θέση.
Αξιοσημείωτη είναι η θέση της Ελλάδας στις αγορές του Ην. Βασιλείου (6 η ), της Γερμανίας (6 η ), της Γαλλίας (8 η ) και της Ολλανδίας (8 η ). Η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όσον αφορά τους Μεσογειακούς προορισμούς*, με την Ελλάδα να βρίσκεται σε όλες τις αγορές στο top-5 των κυριότερων προορισμών.
Οι παραπάνω τουριστικές αγορές, αγορές και για τον νευραλγικό τομέα του car rental in Athens , ή του car rental at Athens airport, εμφανίζουν την ίδια διακύμανση.
Επίσης, το 2017, σε σχέση με το 2016, – η Ελλάδα ανέβηκε: – μια θέση ως προορισμός στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Ολλανδία, Πολωνία, Ελβετία και Δανία, – δύο θέσεις στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Γερμανία, – τρεις θέσεις στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από ΗΠΑ, – ενώ υποχώρησε μια θέση στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από Γαλλία.
Το rent a car in Athens, αλλά και rent a car in Athens Airport, έχοντας την ιδιαιτερότητα του “οδικού τουρισμού”, υπόκειται σε περαιτέρω μειώσεις των παραπάνω αναγραφόμενων.
Συμπερασματικά, με βάση τον προγραμματισμό των θέσεων των αεροπορικών εταιρειών για το 2019, αλλά και με βάση τις προκρατήσεις στις ενοικιάσεις αυτοκινήτων στην Αθήνα χωρίς πιστωτική κάρτα, ή τις ενοικιάσεις αυτοκινήτων στο Αεροδρόμιο της Αθήνας και την εξέλιξη των οικονομιών των αγορών μας, ως γενική εικόνα για την θερινή σεζόν φέτος καταγράφεται επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης των οικονομιών των αγορών μας και μείωση στον προγραμματισμό εισερχόμενων αεροπορικών θέσεων από τις αγορές αυτές.
(πηγή: ΣΕΤΕ 18/2/2019)